Suốt nhiều năm, bán đảo Bình Quới – Thanh Đa rộng 423 ha nằm ngay giữa lòng TP. Hồ Chí Minh vẫn loay hoay trong thế “ốc đảo” khi chỉ có duy nhất một lối ra vào. Đây là nút thắt khiến mọi kế hoạch phát triển khu đô thị gần 99.000 tỷ đồng tại đây nhiều năm qua chưa thể cất cánh, và cũng là bài toán mà bản quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đang được thành phố đẩy nhanh phải xử lý đầu tiên.
Sáu cây cầu phá thế cô lập
Điểm nhấn lớn nhất của phương án quy hoạch mới là việc bổ sung 6 cây cầu, gồm 5 cầu giao thông và 1 cầu đi bộ. Đây không đơn thuần là các công trình vượt sông, mà là lời giải cho bài toán liên kết vùng tồn đọng nhiều năm.
Năm cây cầu giao thông sẽ nối bán đảo trực tiếp với phường Hiệp Bình để liên thông trục Phạm Văn Đồng đi sân bay Tân Sơn Nhất, đồng thời kết nối sang các phường Thủ Đức, Trường Thọ và An Khánh. Cách bố trí này mở thêm nhiều hướng lưu thông ra trục Điện Biên Phủ, san sẻ áp lực đang dồn lên các tuyến đường hiện hữu. Riêng cây cầu đi bộ được quy hoạch nối sang khu đô thị cảng Trường Thọ, bổ sung một phương thức kết nối nội vùng phù hợp với định hướng đô thị sinh thái.
Hệ thống cầu này đi kèm việc thiết kế lại mạng lưới đường trục bên trong khu đô thị, với lộ giới các tuyến chính nâng lên gần 60 m. Sự kết hợp giữa cầu kết nối ra ngoài và đường trục rộng bên trong được đánh giá là điều kiện cấp thiết để khơi thông tiềm năng khu vực.
Phương án 6 cây cầu không phải ý tưởng ngẫu nhiên. Nó bắt nguồn từ cuộc thi tuyển quốc tế “Ý tưởng Quy hoạch – Kiến trúc bán đảo Bình Quới – Thanh Đa” do TP. Hồ Chí Minh tổ chức đầu năm 2025. Phương án của liên danh Skidmore, Owings & Merrill LLP cùng Trung tâm Nghiên cứu Kiến trúc thuộc Sở Quy hoạch – Kiến trúc đã giành giải Nhất, với hệ thống cầu kết nối là điểm nổi bật được đánh giá cao.
Một đô thị tổng hợp gắn với công viên ngập nước
Khi nút thắt giao thông được tháo, phần còn lại của quy hoạch mới có cơ sở triển khai. Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa được định hướng thành khu đô thị tổng hợp đầy đủ chức năng, từ khu ở, khu hỗn hợp, trung tâm hành chính – dịch vụ, thương mại, du lịch đến hệ thống công viên, cây xanh và mặt nước.
Điểm đặc trưng là toàn khu vực gắn với vai trò công viên ngập nước và khả năng thích ứng biến đổi khí hậu, thay vì san lấp triệt để như nhiều dự án trước. Với diện tích khoảng 423 ha, dân số dự kiến 54.000 người và tổng vốn gần 99.000 tỷ đồng, đây được xếp vào nhóm khu trọng điểm phát triển đô thị theo quy hoạch chung đã được phê duyệt.
Không gian đô thị chia thành ba khu vực chức năng với tính chất khác biệt rõ rệt. Khu phía Tây Bắc tập trung chỉnh trang dân cư hiện hữu, bố trí tái định cư và nhà ở xã hội cho khoảng 18.000 người. Khu phía Nam, đối diện phường An Khánh qua sông Sài Gòn, được quy hoạch thành khu dân cư chất lượng cao quy mô 20.000 người, đóng vai trò khu vực có giá trị bất động sản cao nhất dự án. Khu phía Đông Bắc giáp phường Trường Thọ giữ đặc trưng sinh thái ngập nước, gắn với bến du thuyền và phục vụ khoảng 16.000 người.
Về pháp lý, dự án đã có những bước tiến đưa nó ra khỏi tình trạng treo kéo dài. Ngày 6/2/2026, HĐND TP. Hồ Chí Minh khóa X tại kỳ họp thứ 8 đã thông qua việc bãi bỏ đấu thầu, chuyển sang lựa chọn nhà đầu tư chiến lược. Cơ sở là việc vận dụng Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội về sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98/2023/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù cho TP. Hồ Chí Minh.
Trên cơ sở đó, UBND Thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư là liên danh gồm Công ty Cổ phần Tập đoàn Mặt Trời, Công ty TNHH Mặt Trời Hạ Long và Công ty TNHH Thành phố Mặt Trời. Dự án Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa được phê duyệt với lộ trình triển khai trong 10 năm. Hiện tại, UBND phường Bình Quới đang phối hợp với nhà đầu tư thực hiện các bước chuẩn bị mặt bằng như đo đạc, kiểm đếm đất đai, xác định nhu cầu tái định cư và xây dựng phương án bồi thường trước khi ban hành quyết định thu hồi đất.
