Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa vừa có quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 với cơ cấu sử dụng đất, hệ thống giao thông và tổ chức không gian được định hình rõ nét. Trên quỹ đất 423,6ha được sông Sài Gòn bao bọc, dự án quy hoạch hơn 51.000 cư dân tương lai cùng 20 hạng mục công trình điểm nhấn. Đây là thông tin quan trọng đặt nền tảng cho giai đoạn triển khai thực tế của một trong những dự án nội đô có quy mô lớn nhất TP. HCM hiện tại.
Quy mô và vị trí của dự án
Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa nằm trọn trên bán đảo Bình Quới – Thanh Đa thuộc TP.HCM. Đây là một trong những vị trí địa lý đặc biệt nhất nội đô thành phố khi bán đảo được dòng sông Sài Gòn bao bọc gần như trọn ba mặt, tạo nên quỹ đất gần như biệt lập trong lòng đô thị. Theo quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 vừa được công bố, các thông số nền của dự án bao gồm:
- Tổng diện tích quy hoạch: 4.236.079,4 m² (tương đương khoảng 423,6ha)
- Quy mô dân số dự kiến: khoảng 51.860 người
- Phân chia thành 3 đơn vị ở chính: Đơn vị ở 1 (phía Tây, khu cổ chai gần cầu Kinh Thanh Đa), Đơn vị ở 2 (phía Nam) và Đơn vị ở 3 (phía Đông Bắc)
Hiện trạng sử dụng đất của khu vực này phần lớn vẫn là đất nông nghiệp, xen kẽ một số diện tích đất ở tập trung phía Tây Nam giáp cầu Kinh Thanh Đa, cùng các diện tích đất công viên cây xanh, đất du lịch nghỉ dưỡng và đất khác. Việc phần lớn quỹ đất còn ở dạng nông nghiệp cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai quy hoạch bài bản thay vì cải tạo manh mún.

Cơ cấu sử dụng đất theo quy hoạch 1/500
Bảng thống kê chỉ tiêu sử dụng đất trong quy hoạch 1/500 cho thấy cơ cấu đáng chú ý của khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa:
- Đất nhà ở: 817.125,4 m² (chiếm 19,29%)
- Đất công trình hạ tầng xã hội: 1.295.640,3 m² (chiếm 30,59%)
- Đất cây xanh sử dụng công cộng: 1.083.856,3 m² (chiếm 25,59%)
- Đường giao thông: 816.292,4 m² (chiếm 19,27%)
- Mặt nước cảnh quan: 391.749,8 m² (chiếm 9,25%)
- Đất công trình dịch vụ: 247.615,9 m² (chiếm 5,85%)
- Đất thương mại: 16.032,0 m² (chiếm 0,38%)
- Đất cơ quan trụ sở: 25.131,3 m² (chiếm 0,59%)

Cơ cấu sử dụng đất phản ánh ba định hướng quan trọng của dự án.
Thứ nhất, đất công trình hạ tầng xã hội chiếm tỷ trọng lớn nhất với 30,59%. Đây là chỉ số hiếm thấy ở các đại đô thị tại TP.HCM, cho thấy chủ trương ưu tiên các công trình phục vụ cộng đồng như văn hóa, y tế, giáo dục thay vì tối đa hóa diện tích thương mại.
Thứ hai, không gian xanh và mặt nước được chú trọng. Cộng riêng đất cây xanh sử dụng công cộng (25,59%) và mặt nước cảnh quan (9,25%) đã chiếm khoảng 34,84% tổng diện tích quy hoạch, một tỷ lệ đáng chú ý cho một khu đô thị nội đô.
Thứ ba, cơ cấu nhà ở được phân bổ đa dạng để đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm cư dân khác nhau. Quy hoạch phân chia nhà ở thành nhiều loại hình:
- Nhà ở liền kề: 85.513,1 m²
- Nhà biệt thự đơn lập: 76.779,3 m²
- Nhà biệt thự song lập: 37.757,9 m²
- Nhà chung cư hỗn hợp: 331.746,9 m²
- Nhà ở hỗn hợp: 125.778,9 m²
- Nhà ở tái định cư: 38.640,2 m²
- Nhà ở hữu cơ chỉnh trang: phần còn lại
Sự đa dạng này đảm bảo khu đô thị có chỗ cho cả phân khúc cao cấp (biệt thự, chung cư hỗn hợp) lẫn dân cư hiện hữu (chỉnh trang) và các đối tượng ưu tiên (tái định cư).

20 hạng mục công trình tạo nên diện mạo đô thị mới
Sơ đồ tổ chức không gian, kiến trúc và cảnh quan của Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa định hình 20 hạng mục công trình điểm nhấn, có thể phân thành sáu cụm chức năng chính.
Cụm văn hóa – nghệ thuật mang sứ mệnh tạo nên bản sắc của khu đô thị:
- Bảo tàng văn hóa
- Trung tâm triển lãm
- Nhà hát thành phố
- Làng văn hóa
- Đảo giải trí
Đây là cụm hạng mục giúp Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa vượt khỏi vai trò một dự án nhà ở thông thường để trở thành điểm đến văn hóa của cả TP.HCM.
Cụm thương mại – du lịch ven sông khai thác lợi thế vị trí bán đảo độc đáo:
- Khách sạn hội nghị
- Chợ hải sản
- Trung tâm thuyền buồm
- Du lịch ven sông
Bốn hạng mục này biến khu vực ven sông thành tuyến trải nghiệm liên tục từ thương mại đến giải trí, giúp dòng sông Sài Gòn quanh bán đảo trở thành tài sản kinh tế thực sự thay vì chỉ là cảnh quan.
Cụm thể thao – sức khỏe:
- Trung tâm thể thao nước
- Sân thể thao
- Trung tâm đổi mới sức khỏe và đời sống
- Khuôn viên khí hậu
Cụm này phục vụ nhu cầu rèn luyện và chăm sóc sức khỏe của cư dân, đồng thời tận dụng môi trường sông nước của bán đảo cho các bộ môn thể thao dưới nước.
Cụm cảnh quan biểu tượng:
- Bãi biển đô thị
- Cầu đi bộ biểu tượng
Hai hạng mục này được kỳ vọng trở thành biểu tượng hình ảnh của toàn khu đô thị, đặc biệt là bãi biển đô thị, một mô hình hiếm thấy tại các đại đô thị nội đô tại Việt Nam.
Cụm dân cư đặc thù:
- Nhà ở thấp tầng ven sông
- Khu ở bên cạnh công viên
- Khu vực giải trí bên cạnh công viên
Đây là các phân khu nhà ở được bố trí ở những vị trí có cảnh quan đẹp nhất của bán đảo, tận dụng lợi thế ven sông và liền kề công viên để tạo ra trải nghiệm sống khác biệt.
Cụm chức năng đặc biệt:
- Trung tâm nông nghiệp đô thị
- Trụ sở phòng cháy chữa cháy
- Trung tâm nông nghiệp đô thị là điểm nhấn thú vị, gìn giữ một phần ký ức nông nghiệp của bán đảo Bình Quới – Thanh Đa trong tổng thể đô thị hiện đại.
- Hệ thống giao thông và kết nối liên vùng
Với đặc thù là bán đảo, bài toán giao thông kết nối luôn là yếu tố then chốt cho Khu đô thị mới Bình Quới – Thanh Đa. Quy hoạch 1/500 đã giải bài toán này bằng một hệ thống giao thông đa phương thức với tổng diện tích 877.963,5 m² dành riêng cho hạ tầng đường giao thông toàn khu.

Về giao thông đường bộ, hệ thống trục chính nội khu được tổ chức xoay quanh trục chính – tuyến đường Bình Quới hiện hữu (lộ giới 30m) cùng tuyến đường D2 quy hoạch mới làm xương sống. Quy hoạch còn đề xuất phương án làm hầm chui tại đường Bình Quới để tối ưu lưu thông tại các nút giao trọng điểm. Mạng lưới đường nội khu được phân cấp rõ ràng, từ đường chính dài hơn 17km xuống các tuyến đường nhỏ phục vụ từng khu chức năng.
Về kết nối ngoại khu, bán đảo có bốn hướng cầu chính được quy hoạch:
- Cầu đi phường Hiệp Bình (phía Bắc)
- Cầu đi phường Thủ Đức (phía Đông)
- Cầu đi phường An Khánh (phía Đông Nam)
- Cầu đi trung tâm thành phố (phía Tây Nam)
Bốn hướng này cùng nhau giải quyết bài toán giao thông của dự án, tạo điều kiện thuận lợi cho cư dân di chuyển đến Thủ Đức, trung tâm thành phố và các khu vực lân cận một cách thuận tiện.
Đáng chú ý nhất, quy hoạch còn bố trí cả nhà ga nổi và nhà ga ngầm trong khu vực, cho thấy có tuyến đường sắt đô thị (metro) sẽ đi qua dự án. Sự xuất hiện của metro trong quy hoạch chi tiết 1/500 là yếu tố tạo nên đột phá về kết nối, biến bán đảo từ vị trí “đảo cô lập” trong nhận thức cũ thành một điểm đến giao thông công cộng hiện đại.
Bên cạnh đường bộ và metro, quy hoạch còn bố trí cảng hành khách phục vụ giao thông đường thủy, khai thác chính lợi thế ven sông Sài Gòn của bán đảo. Sự kết hợp đường bộ, đường sắt đô thị và đường thủy tạo nên một hệ thống giao thông đa phương thức hiếm có tại các đại đô thị nội đô TP.HCM hiện nay.

Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 là tài liệu pháp lý quan trọng để Khu đô thị Bình Quới – Thanh Đa bước vào giai đoạn triển khai thực tế. Với cơ cấu sử dụng đất bài bản, hơn 35% diện tích dành cho cây xanh và mặt nước, 20 hạng mục công trình điểm nhấn cùng hệ thống giao thông đa phương thức gồm cả metro và giao thông thủy, bán đảo 423,6ha này hứa hẹn sẽ trở thành một trong những đại đô thị có tầm vóc lớn nhất nội đô TP.HCM trong thập kỷ tới.


